Yatırım teşvik belgesi bir işlem değil, bir **süreçtir**. Başvurudan tamamlama vizesine kadar geçen dönem yıllarla ölçülür ve bu süre boyunca kaçırılmaması gereken tarihler vardır. Kaçırılan her tarih, ya destek kaybı ya da müeyyide riski üretir.
Bu yazı, sürecin tamamını tek bir takvim üzerinde topluyor.
Aşama 0 — Başvuru öncesi hazırlık
Belge başvurusundan önce tamamlanması gerekenler:
- **Yatırım konusu ve NACE kodunun netleştirilmesi.** Destek kapısını açan ilk anahtar.
- **Hangi program kapsamına girildiğinin belirlenmesi.** Yeni sistemde bu belirleyici.
- **Sabit yatırım tutarının doğru kurulması.** Kapsam eksik sayılırsa eşik aşılmaz görünür.
- **Getiri hesabının çıkarılması.** Belge almanın anlamlı olup olmadığı burada belirlenir.
- **E-TUYS yetkilendirmesinin tamamlanması.** Yetki olmadan başvuru yapılamaz; e-imza ve evrak süreci zaman alır.
Bu aşama atlanıp doğrudan başvuruya geçildiğinde, eksik bilgi talepleri süreci haftalarca uzatır.
Aşama 1 — Başvuru
E-TUYS üzerinden yapılır. Dosyada bulunması gerekenler:
- Yatırım bilgileri ve kapasite hesabı
- Makine ve teçhizat listesi (yerli ve ithal ayrı)
- Sabit yatırım tutarı dağılımı
- Yatırım yerine ilişkin belgeler
- İstihdam projeksiyonu
**Kritik nokta:** Bu aşamada makine siparişleriniz muhtemelen başlamıştır. Faturalandırma ve ithalat takvimi, belge tarihine göre konumlandırılmalıdır — belge tarihinden önceki alımlar destek dışında kalır.
Aşama 2 — Değerlendirme
Dosya eksiksizse değerlendirme birkaç hafta içinde sonuçlanabilir. Eksik bilgi talebi çıkması hâlinde süre uzar.
Talep geldiğinde hızlı cevap verilmesi önemlidir; süresi içinde karşılanmayan talepler dosyanın kapanmasına yol açabilir. Ret ve eksik bilgi durumlarını ayrı bir yazıda ele aldık.
Aşama 3 — Belge düzenlendi: takvim başlıyor
Belge elinize geçtiğinde kurulması gereken beş tarih:
- **Belge başlangıç ve bitiş tarihi** — süre uzatımı penceresi buna göre hesaplanır
- **Üç aylık bildirim dönemleri** — belge başlangıcından itibaren üçer ay
- **E-TUYS yetki bitiş tarihi** — yetki süreli verilir, dolduğunda işlem yapılamaz
- **Tamamlama vizesi başvuru penceresi**
- **Makine üzerindeki tasarruf kısıtının süresi**
Bu beş tarih tek bir yerde izlenmediğinde biri mutlaka kaçar.
Aşama 4 — Yatırım dönemi
Belge süresi boyunca devam eden yükümlülükler:
**Üç aylık harcama bildirimleri.** Dönemler takvim çeyreği değildir; belge başlangıcından itibaren üçer aydır. Bildirim kümülatiftir. Sık yapılan hataları ayrı bir yazıda topladık.
**Makine alımları ve ithalat.** Liste kapsamında, belge tarihinden sonra. Liste dışı ihtiyaç doğduğunda revizyon gerekir.
**Değişikliklerin bildirilmesi.** Yatırım yeri, kapasite, tutar ya da makine listesindeki değişiklikler revizyon konusudur.
**Belge dosyasının tutulması.** Her döneme ait fatura ve ödeme belgelerinin ayrı klasörde toplanması, vize aşamasındaki iş yükünü belirgin biçimde azaltır.
Aşama 5 — Süre yönetimi
Belge süresi dolmadan yatırım tamamlanamayacaksa **süre uzatımı** talep edilmelidir.
Kritik kural: uzatım, **süre dolmadan** talep edilmelidir. Süre dolduktan sonraki başvurular çok daha zor bir sürece girer.
Pratik kural: süre bitimine dört ay kala hazırlık başlamalıdır. Süre uzatımı rehberimiz süreci ayrıntılandırıyor.
Aşama 6 — Tamamlama vizesi
Yatırım tamamlandığında yapılır ve belgeyi kapatır. Vize:
- Yatırımın gerçekleştiğini teyit eder
- Beyan edilen kapasite ve istihdamın sağlandığını gösterir
- Sigorta primi desteğinin uygulanmaya başlaması için gereklidir
**Vize gecikirse destek de gecikir.** Yatırım fiilen bitmiş, üretim başlamış olabilir; vize tamamlanmadan sigorta primi desteği işlemez. Bu, vizeyi idari bir formaliteden çıkarıp nakit meselesi hâline getirir.
Tamamlama vizesi rehberimizde hazırlık listesini veriyoruz.
Aşama 7 — Vize sonrası
Belge kapandıktan sonra da yükümlülük tamamen bitmez:
- Makine üzerindeki tasarruf kısıtları süresi dolana kadar devam eder
- Vergi indirimi, yatırıma katkı tutarı tükenene kadar kullanılır
- Sigorta primi desteği, süresi boyunca uygulanır
Özet takvim
Kabaca bir yatırımın teşvik takvimi şöyle görünür:
- **–3 ile –1 ay:** Ön analiz, E-TUYS yetkilendirmesi, dosya hazırlığı
- **0. ay:** Başvuru
- **0 ile +2 ay:** Değerlendirme, varsa eksik bilgi süreci
- **Belge tarihi:** Alımlar başlar, dönem takvimi kurulur
- **Her 3 ayda bir:** Harcama bildirimi
- **Süre bitimine 4 ay kala:** Uzatım değerlendirmesi
- **Yatırım bitiminde:** Tamamlama vizesi başvurusu
- **Vize sonrası:** Destek kullanımı ve tasarruf kısıtı takibi
Sık sorulan sorular
Başvurudan belgeye kadar ne kadar sürer?
Dosya eksiksizse değerlendirme birkaç hafta içinde sonuçlanabilir. Eksik bilgi talebi süreci uzatır.
Belge süresi ne kadar?
Belge üzerinde belirtilir ve yatırım cinsine göre değişir. Süre dolmadan uzatım talep edilebilir.
Yatırımı erken bitirirsem ne olur?
Tamamlama vizesi başvurusu yapılır ve belge kapanır. Erken bitirmek dezavantaj yaratmaz.
Tüm bu takvimi kim takip edecek?
İç kaynakla ya da dışarıdan yönetilebilir. Belirleyici olan, beş kritik tarihin tek bir yerde izlenmesidir. Süreç yönetimi hizmetimizin özü bu takvimi kurmak ve işletmektir.
Belgenizin takvimini kurmamızı isterseniz bize ulaşın.