30 Mayıs 2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, on üç yıldır yürürlükte olan 2012/3305 sayılı kararı tamamen ortadan kaldırdı ve yatırım teşvik sistemini yeniden kurdu. Yatırımcı açısından en somut üç değişiklik şudur: genel teşvik uygulaması kaldırıldı, destekler "Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi" başlığı altında program temelli hâle getirildi ve daha önce hiç bulunmayan makine desteği sisteme eklendi.
Bu yazı, değişikliği mevzuat diliyle değil karar verme diliyle anlatıyor: neyi kaybettiniz, neyi kazandınız, elinizdeki belgeye ne oluyor.
Genel teşvik kaldırıldı — en çok hissedilecek değişiklik bu
Eski sistemde bölge ve sektör ayrımı gözetmeksizin, asgari tutarı sağlayan hemen her yatırım "genel teşvik" kapsamında en azından KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyetine erişebiliyordu. Bu, teşvik belgesini geniş bir kitle için otomatik olarak anlamlı kılıyordu.
Yeni sistemde bu otomatik giriş kapısı yok. Destekten yararlanmak için yatırımın belirli bir programa ya da sektörel/bölgesel çerçeveye girmesi gerekiyor. Pratik sonucu şu: **eskiden "belge alalım, nasılsa KDV istisnası çıkar" diye kurulan cümle artık kurulamıyor.** Yatırımın hangi kapıdan gireceği başvurudan önce belirlenmek zorunda.
Bu yüzden ön analiz, eski sistemdekinden daha belirleyici hâle geldi. Yatırım teşvik belgesi başvuru sürecini planlarken ilk soru artık "tutarı tutuyor mu" değil, "bu yatırım hangi program kapsamında değerlendirilir" sorusudur.
Sistemin yeni omurgası: programlar
Yeni yapı iki ana koldan ilerliyor.
**Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi** başlığı altında üç program bulunuyor:
- Teknoloji Hamlesi Programı
- Yerel Kalkınma Hamlesi Programı
- Stratejik Hamle Programı
**Sektörel Teşvik Sistemi** ise öncelikli yatırımlar ve hedef yatırımlar olmak üzere iki alt başlıkta ilerliyor; bölgesel destekler bu çerçevenin içinde, yatırımın yapıldığı bölgeye göre uygulanıyor.
Programların her birinin kendi eşikleri, kendi destek setleri ve kendi başvuru mantığı var. Bir yatırım birden fazla programa uygun görünebilir; hangisinin seçileceği doğrudan alınacak desteğin büyüklüğünü belirler. Bu seçim geri dönüşü zahmetli bir karardır.
Yeni destek unsuru: makine desteği
Sistemin en dikkat çeken yeniliği makine desteği. Belirli bir birim fiyatın üzerindeki makine ve teçhizat bedelinin bir kısmı, yatırımcıya bütçe kaynaklarından **nakit olarak** ödeniyor. Bu, teşvik sisteminde alışılmış olan "devletin alacağından vazgeçmesi" mantığından farklı: burada doğrudan bir ödeme söz konusu.
İki noktaya dikkat edilmeli:
- Makine desteğinden yararlanan yatırımlar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanamıyor. İkisi arasında **seçim yapmak zorunludur** ve bu seçim yatırımın finansman kurgusuna göre yapılmalıdır.
- Birim fiyat eşiği ve destek tavanı yeniden değerlemeye tabidir; başvuru tarihindeki güncel tutar teyit edilmelidir.
Kredi kullanarak yatırım yapan bir firma için faiz desteği, özkaynakla ilerleyen bir firma için makine desteği daha anlamlı olabilir. Bu karşılaştırma tabloya dökülmeden verilen karar, çoğu zaman masada para bırakır.
Elinizdeki belge ne olacak?
Bu, en sık gelen soru. Cevap net: **önceki kararlara istinaden düzenlenmiş teşvik belgeleri kendi mevzuatı çerçevesinde uygulanmaya devam ediyor.** Yani 2012/3305 kapsamında alınmış bir belgeniz varsa, o belgenin destekleri, süreleri ve yükümlülükleri eski karara göre yürür.
Ancak bu, "hiçbir şey yapmama" anlamına gelmiyor. Eski belgede de üç aylık harcama bildirimleri, süre uzatımı ve tamamlama vizesi yükümlülükleri aynen devam ediyor. Yeni sisteme geçiş tartışması, mevcut belgenin takvimini unutturmamalı.
Asgari sabit yatırım tutarı yükseldi
Yeni sistemde asgari sabit yatırım tutarları, eski sistemdeki seviyelerin belirgin biçimde üzerinde. Bu, küçük ölçekli yatırımların bir kısmını teşvik belgesi kapsamı dışında bırakıyor.
Rakamları burada yazmıyoruz — her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor ve sayfada duran bir sayı ocak ayında yanlış hâle geliyor. Doğru soru şu: *yatırımınızın sabit yatırım tutarı, başvuru tarihinde geçerli eşiği aşıyor mu?* Sabit yatırım tutarına arsa, bina, makine, teçhizat ve yardımcı malzemeler dâhildir; bu kapsamı doğru kurmak eşiği aşıp aşmadığınızı değiştirebilir.
Bursa'daki yatırımcı için ne anlama geliyor?
Bursa, teşvik sisteminde gelişmiş iller grubunda değerlendirilen bir il. Eski sistemde genel teşvik, bu gruptaki iller için önemli bir güvenceydi: bölgesel desteklere giremeyen yatırım bile KDV istisnasına erişebiliyordu. Bu kapının kapanması, Bursa gibi illerdeki yatırımcıyı doğrudan etkiliyor.
Buna karşılık iki yol açık kalıyor:
- **Organize sanayi bölgesi içinde yatırım.** OSB içindeki yatırımlar bazı desteklerde daha avantajlı koşullardan yararlanabiliyor. Bursa'da OSB yoğunluğu yüksek olduğu için bu, yer seçimini stratejik bir karar hâline getiriyor.
- **Öncelikli ve hedef yatırım konuları.** Yatırımın konusu, ilin bölge grubundan bağımsız olarak destek setini değiştirebiliyor.
Bursa'da yatırım teşvik danışmanlığı sayfamızda ilçe bazında hangi sektörün öne çıktığını ayrıca ele alıyoruz.
Ne yapmalı?
Yeni bir yatırım planlıyorsanız sıra şu olmalı: yatırım konusunu ve sektör kodunu netleştirin, hangi program kapsamına girdiğinizi belirleyin, destek setini karşılaştırın, ardından başvuruyu hazırlayın. Bu sıra bozulduğunda ortaya çıkan tipik sonuç, alınmış ama işe yaramayan bir belgedir.
Elinizde eski sistemden belge varsa, yükümlülük takviminizi gözden geçirin. Sistem değişti diye dönemsel bildirimler durmaz.
Sık sorulan sorular
9903 sayılı Karar ne zaman yürürlüğe girdi?
30 Mayıs 2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kendisinden önceki 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararını yürürlükten kaldırdı.
Eski teşvik belgem geçersiz mi oldu?
Hayır. Önceki kararlara göre düzenlenmiş belgeler kendi mevzuatı çerçevesinde uygulanmaya devam ediyor. Destekleriniz, süreniz ve yükümlülükleriniz belgenin dayandığı karara göre yürür.
Genel teşvik kalktıysa KDV istisnasından nasıl yararlanırım?
KDV istisnası kaldırılmadı; ona erişmenin otomatik yolu kaldırıldı. Yatırımın bir program ya da sektörel/bölgesel çerçeve kapsamında desteklenmeye hak kazanması gerekiyor. Ayrıntı için KDV istisnası rehberimize bakabilirsiniz.
Makine desteği ile faiz desteğini birlikte alabilir miyim?
Hayır. Makine desteğinden yararlanan yatırımlar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanamıyor. Hangisinin daha avantajlı olduğu, yatırımın finansman yapısına göre hesaplanmalı.
Yatırımınızın yeni sistemde hangi kapıdan gireceğini netleştirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.