Faiz desteği, teşvik belgesi kapsamında kullanılan yatırım kredisinin faizinin bir kısmının Hazine tarafından karşılanmasıdır. Ödeme size değil, **doğrudan kredinin kullanıldığı bankaya** yapılır; siz kalan kısmı ödersiniz. Katılım finans kuruluşlarından sağlanan finansmanda aynı mekanizma "kâr payı desteği" adıyla işler.
Kredi ağırlıklı finanse edilen yatırımlarda bu kalem, toplam destek içinde en büyük paya sahip olabilir.
Nasıl çalışıyor?
İşleyiş üç taraflıdır: yatırımcı, banka ve Bakanlık.
- Yatırımcı, teşvik belgesi kapsamındaki yatırım için bankadan kredi kullanır.
- Banka, kredinin teşvik belgesine bağlı olduğunu kayda alır.
- Faiz tahakkuk ettikçe, desteğe konu kısım Hazine tarafından bankaya ödenir.
- Yatırımcı, faizin yalnızca kendi üzerinde kalan kısmını öder.
Destek oranı ve üst sınırı bölgeye, programa ve yatırım konusuna göre belirlenir. TL kredilerde ve döviz kredilerinde farklı puan indirimleri uygulanabilir.
Hangi kredilerde uygulanır?
Kredi, teşvik belgesi kapsamındaki yatırım harcamalarının finansmanına yönelik olmalıdır. Genel işletme kredisi, ticari kredi ya da yatırımla ilgisi kurulamayan finansman bu kapsamda değerlendirilmez.
Ayrıca vade önemlidir. Destek belirli bir vade aralığında işler; çok kısa vadeli kredilerde faydası sınırlı kalır. Kredi yapılandırılırken vade, teşvik desteğinin çalışacağı aralıkla uyumlu kurulmalıdır — bu, banka görüşmesine gitmeden önce belirlenmesi gereken bir parametredir.
Seçim zorunluluğu: faiz desteği mi, makine desteği mi?
Yeni sistemde kritik bir kısıt var: **makine desteğinden yararlanan yatırımlar faiz veya kâr payı desteğinden yararlanamaz.** İkisi arasında seçim yapılması gerekir.
Karşılaştırma şu üç değişkenle yapılır:
- **Kredi tutarı** — ne kadar borçlanacaksınız?
- **Vade** — faiz kaç yıl boyunca tahakkuk edecek?
- **Makine bileşimi** — birim fiyatı eşiği aşan kaç makine var?
Kaba bir kural: yatırımın büyük kısmı uzun vadeli krediyle finanse ediliyorsa faiz desteği, özkaynakla ilerleniyor ya da kredi sınırlıysa makine desteği öne çıkar. Karma durumlarda hesap yapılmadan karar verilmemelidir.
Sık yapılan hata: krediyi belgeden önce kullanmak
Yatırım kararı verildikten sonra makine siparişi ve kredi kullanımı hızla ilerler. Teşvik belgesi süreci bu takvimin gerisinde kalırsa, kullanılan kredi desteğin dışında kalabilir.
Doğru sıra şudur: belge başvurusu ile kredi görüşmesi paralel yürütülür, kredi kullanımı belge tarihinden sonraya konumlandırılır. Teşvik süreci yönetimi hizmetimizde bu senkronizasyon ilk kurulan şeydir.
Bursa'da finansman kurgusu
Bursa'daki üretim yatırımlarının önemli kısmı banka kredisiyle finanse ediliyor. Özellikle otomotiv yan sanayinde müşteri sözleşmesine bağlı kapasite yatırımları, kredili yapıya uygun bir nakit akışı üretiyor.
Bu profilde faiz desteği güçlü bir seçenek. Buna karşılık İnegöl mobilya ve bazı gıda yatırımlarında özkaynak ağırlığı daha yüksek olabiliyor; orada makine desteği öne çıkıyor.
Karar, sektörün genel eğilimiyle değil firmanın kendi bilançosuyla verilmelidir.
Bankayla süreç nasıl yürür?
Faiz desteği, bankanın da tarafı olduğu bir işlem. Uygulamada izlenen sıra:
- **Kredi başvurusunda teşvik belgesi beyan edilir.** Banka, kredinin belge kapsamındaki yatırıma yönelik olduğunu kayda alır.
- **Kredi sözleşmesi buna göre kurulur.** Vade ve kullandırım takvimi, desteğin çalışacağı aralıkla uyumlu olmalıdır.
- **Kullandırım belge tarihinden sonra yapılır.**
- **Faiz tahakkuk ettikçe destek işler.** Bankanın periyodik bildirimleri üzerinden yürür.
Bankaların bu konudaki deneyimi şubeden şubeye değişebiliyor. Yatırım kredisi görüşmesine giderken teşvik belgesinin ve destek talebinin baştan masaya konması, sonradan yapılandırma değişikliği ihtiyacını azaltır.
Vade ve kullandırım planı
Faiz desteğinin toplam getirisi, faizin tahakkuk ettiği süreyle doğrudan orantılı. Bu, kredi yapılandırmasında iki karar üretir:
- **Vade** — destek belirli bir aralıkta işler; çok kısa vadeli kredide faydası sınırlı kalır.
- **Kullandırım takvimi** — yatırım harcamaları zamana yayılıyorsa, kredinin de dilimler hâlinde kullandırılması faiz yükünü ve dolayısıyla destek tabanını etkiler.
Bu iki parametre, maliyet-fayda hesabına girmeden önce netleştirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Faiz desteği bana mı ödeniyor?
Hayır. Destek tutarı doğrudan kredinin kullanıldığı bankaya ödenir; siz faizin yalnızca kalan kısmını ödersiniz.
Katılım bankasından finansman kullanırsam destek alabilir miyim?
Evet. Katılım finans kuruluşlarından sağlanan finansmanda mekanizma "kâr payı desteği" adıyla aynı şekilde işler.
Belge almadan önce kullandığım kredi desteğe girer mi?
Genel kural olarak destek, belge kapsamında ve belge tarihinden sonra kullanılan finansman için işler. Kredi kullanım takvimi belge süreciyle birlikte planlanmalıdır.
Faiz desteği ile makine desteğini birlikte alabilir miyim?
Hayır, ikisi arasında seçim zorunludur. Hangisinin avantajlı olduğu kredi tutarı, vade ve makine bileşimine göre hesaplanmalıdır.
Finansman kurgunuza göre hangi desteğin avantajlı olduğunu hesaplamak için bize ulaşın.